صادرات فرش ایران و اقتصاد مدرن ایران (2)
معرفی نظام ملی شمارهگذاری کالا و خدمات (ایرانکد)
مدیرعامل مركز ملى شماره گذارى كالا و خدمات در این باره می گوید: تمام مواد اوليه، كالاهاى واسطه اى، كالاهاى نيمه تمام و سرمايه اى و اشخاص حقيقى و حقوقى توليد كننده، وارد كننده، توزيع كننده و صادر كننده بايد در اين سيستم ثبت شده و كد شناسه ملى (ايران كد) دريافت كنند.
ساختار و اجزای کد ۱۶ رقمی ایرانکد
ایران کد از ۱۶ رقم تشكيل شده كه بخش اول آن عددى ۷ رقمی در مورد اطلاعات ماهيتى كالاست و بخش دوم شامل ۵ رقم كه عضويت شركت و قسمت سوم ۴ رقم كه اطلاعات شركتى كالا را تشكيل مى دهد.
الزامات قانونی استفاده از ایرانکد در دستگاههای دولتی
بر اساس آئين نامه مصوب هيأت وزيران، تمام دستگاه هاى دولتى و اجرايى كه از بودجه عمومى استفاده مى كنند، از ابتداى سال ۸۸ بايد خريدهاى متوسط و بزرگ خود را صرفاً از واحدهاى عضو ايران كد و با قيد شناسه ملى در مستندات مربوط مانند پيش فاكتور، فاكتور و صورتحساب انجام دهند.
الزامیشدن ایرانکد در ثبت سفارش، صادرات و کارت بازرگانی
همچنین بر اساس اين آئين نامه، حداكثر تا ۲ سال آينده ثبت سفارش، اعطاى تسهيلات و مشوق هاى صادراتى و صدور يا تأييد و تمديد كارت بازرگانى اشخاص، منوط به عضويت در اين سامانه و دريافت ايران كد خواهد بود.
وضعیت اجرایی و مرحله آزمایشی طرح ایرانکد
غلامزاده با بيان اين كه تعرفه ها و هزينه ثبت كالا و خدمات در اين نظام هنوز مشخص نشده است، اظهار داشت: هم اكنون در مرحله آزمايش حدود يك هزار شركت با ۱۴۰ هزار قلم كالا در نظام بندى كالا كدگذارى شده اند.
جایگاه حاکمیتی مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات
وی با اشاره به اینکه به جز مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات، هیچ جای دیگری به لحاظ قانونی وجاهت صدور شناسناسه ملی برای کالاها وخدمات کشور را ندارد، این موضوعی حاکمیتی وغیرقابل واگذاری به بخش خصوصی دانست. اما در عین حال خاطرنشان ساخت: با این حال بخش خصوصی که در این باره صلاحیت داشته باشد میتواند تحت نظارت مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات کشور و به عنوان نمایندگی در اجرای این طرح گسترده ملی مشارکت داشته باشد.
ایرانکد و ارتباط ضروری در زنجیره تأمین کالا
میتوان گفت استفاده بهينه از امكانات، حذف واسطه، كاهش هزينههاي توليد و حمايت از حقوق مصرفكنندگان از جمله مزایای ايجاد سيستم ايران كد است. از اين طريق ایران کد ارتباط با اجزاي مختلف توليد تا توزيع و صادرات ايجاد ميشود و ميتوان به نحو شايستهتري از ظرفيتها و امكانات موجود در نقاط مختلف كشور استفاده كرد و در عین حال ارتباط ضروری ميان اجزا زنجيره تامين كالا را حفظ نمود.
مزایای اقتصادی و مدیریتی ایرانکد برای بنگاهها
موحدی، معاون وزير بازرگاني، با بيان اين كه ايران كد در درون خود جاذبههايي را به همراه دارد و مطلوبيتها و مزيتهايي براي بنگاههاي اقتصادي را در پي خواهد داشت، افزود: بنگاهها ميتوانند كالاها و خدمات خود را به صورت فعال و موثر سازماندهي و به مشتريان عرضه كنند.
شناسنامهدار شدن کالاها و توسعه بازاریابی و مدیریت
وي تصريح كرد: با اين سيستم كالاها شناسنامهدار ميشوند، بين توليد كنندگان و مصرفكنندگان ارتباط برقرار ميشود و در سطح بنگاهها، امكان مديريت توليد، انبار و سفارشات و غيره فراهم ميشود. به گفته موحدي، خدمات بازاريابي و تبليغات را ميتوان با اتكا به اين سيستم توسعه داد و پردازشهاي گوناگوني از اين اطلاعات در سطح ملی فراهم كرد كه منجر به ارزش افزوده ميشود.
فرش دستباف بهعنوان نمونه مطلوب شناسنامهدار شدن کالا
فرش نمونهای مطلوب شناسنامهدار شدن تمامی فرشهای دستبافت تولیدی داخل کشور است. بر این اساس، ارائه شناسنامه فرش در تمامی مراحل خرید، فروش و صادرات به حتی کشورهای همسایه مانند صادرات فرش به عراق الزامی است.
ضرورت شفافیت اطلاعات در تولید و صادرات فرش ایرانی
مرتضی فرجی، رئیس مرکز ملی فرش ایران، با بیان اینکه اولین ضرورت، ارایه اطلاعات به مشتری است، گفت: بارها شاهد بودیم فرشهای تولیدی کشور به ویژه فرشهای صادراتی از اطلاعات لازمه برخوردار نبودند و این امر نام فرش ایرانی را در دنیا خدشهدار میکرد. بیشتر این آسیبها به دلیل نبود شفافیت در مراحل تولید و بافت فرش بود.
محتوای شناسنامه فرش و نقش ایرانکد در آن
در شناسنامه فرش که به دو زبان فارسی و انگلیسی صادر میشود، اطلاعاتی چون رنگ، بافت، نقشه، نوع الیاف، سال تولید، محل تولید و نیز تضمین مرغوبیت درج و در پشت هر فرش الصاق میشود. این شناسنامه حاوی یک کد ۱۶ رقمی ملی کالا (ایرانکد) است که تمامی اطلاعات را در خود جای میدهد.
آثار شناسنامه فرش در جلوگیری از تقلب و تخلف
به عقیده بسیاری از کارشناسان، این شناسنامه میتواند تاثیر قابل توجهی در ارایه اطلاعات از فرشهای تولیدی کشور داشته و جلوی سوء استفاده و تقلب احتمالی در تولید و به ویژه صادرات فرش را بگیرد. همچنین، از این طریق میتوان در صورت بروز تخلف در کیفیت فرش صادراتی، منشاء آن را در داخل کشور شناسایی و نسبت به اعاده خسارت اقدام نمود.
نقش اتحادیهها و تولیدکنندگان در اجرای شناسنامه فرش
رئیس مرکز ملی فرش ایران تصریح کرد: هماکنون اتحادیه مرکزی فرش دستباف روستایی در این زمینه فعال شده و از طریق نمایندگیهای گسترده در سراسر کشور، کار صدور شناسنامه و الصاق آن به فرشهای تولیدی را آغاز کرده است. به زودی سایر تولیدکنندگان بزرگ فرش دستباف نیز به این زنجیره ملحق خواهند شد.
چالشهای اجرایی و نقد تصمیمات نیمهتمام
تصمیمات ناتمام: دکتر ابراهیم رزاقی، اقتصاددان، معتقد است که شناسنامهدار شدن کالا و خدمات زمانی جواب میدهد که دولت به دنبال اجرای کامل آن باشد. رزاقی میگوید: ما از شدت تصمیمات نیمهکاره در حال منفجر شدن هستیم.